Quỹ dự phòng của gia đình khá giả: bao nhiêu là đủ, và để ở đâu cho đúng

Gia đình càng khá giả càng dễ bỏ qua quỹ dự phòng, và lý do nghe rất hợp lý: "nhà tôi có mấy miếng đất, cần thì bán một miếng." Câu này đúng về mặt số học và sai về mặt thời gian. Tai hoạ không chờ thị trường bất động sản thanh khoản trở lại.

Quỹ dự phòng không phải để làm giàu. Nó mua cho bạn một thứ duy nhất: quyền không phải ra quyết định gấp. Đó cũng là thứ đắt nhất trong mọi cuộc khủng hoảng tài chính gia đình.

Tính nhu cầu theo cấu trúc thu nhập, không theo con số chung

Lời khuyên phổ thông "để dành ba tới sáu tháng chi tiêu" được viết cho người làm công ăn lương ổn định. Với gia đình có doanh nghiệp hoặc thu nhập không đều, con số đó thấp một cách nguy hiểm.

🔴 Điểm mấu chốt: rủi ro không đến lẻ. Doanh nghiệp khó khăn thường xảy ra đúng lúc thị trường bất động sản đóng băng và chứng khoán giảm — vì chúng cùng phản ứng với một chu kỳ. Dự phòng phải được tính cho kịch bản mọi thứ xấu cùng lúc, không phải kịch bản chỉ một thứ xấu.

Ba khoản phải cộng thêm mà nhiều gia đình quên

• Y tế ngoài bảo hiểm. Bảo hiểm chi trả theo hạn mức và theo danh mục; phần vượt hạn mức, thuốc ngoài danh mục và chi phí người nhà đi kèm đều là tiền túi. Nên có một khoản riêng, không trộn vào dự phòng chung.
• Nghĩa vụ với cha mẹ hai bên. Ở Việt Nam đây là khoản gần như chắc chắn xảy ra và thường xảy ra đột ngột.
• Chi phí pháp lý. Một tranh chấp kéo dài hai năm tốn nhiều hơn phần lớn người hình dung, và nó hay đến cùng lúc với khó khăn kinh doanh.

Để ở đâu — xếp theo tốc độ lấy ra được

Tiêu chí chọn nơi cất dự phòng không phải lãi suất, mà là bao lâu thì tiền nằm trong tay, và mất bao nhiêu phần trăm khi lấy gấp.

Vì sao "hạn mức tín dụng" không thay được quỹ dự phòng

Một cách nghĩ phổ biến: không cần giữ tiền mặt, cứ để sẵn hạn mức vay ở ngân hàng, cần thì rút. Cách này hỏng ở đúng lúc cần nhất.

• Ngân hàng có quyền rà soát và thu hẹp hạn mức, và họ thường làm điều đó khi tình hình xấu đi — nghĩa là cùng lúc bạn cần tiền
• Hạn mức thường gắn với tài sản bảo đảm; tài sản mất giá thì hạn mức giảm theo
• Rút hạn mức tạo thêm nghĩa vụ trả nợ ngay giữa lúc dòng tiền đang yếu

Hạn mức tín dụng là lớp thứ hai, hữu ích và nên có. Nó không phải lớp thứ nhất.

Cách xây quỹ khi hiện tại chưa có

1. Đặt mục tiêu chặng đầu là một tháng, không phải mười hai. Chặng đầu tạo thói quen; chặng dài tạo nản.
2. Chuyển tự động ngay ngày có thu nhập, trước mọi khoản chi. Thứ tự này quyết định thành bại nhiều hơn tỷ lệ.
3. Dồn các khoản bất thường vào quỹ — thưởng, cổ tức, tiền bán một tài sản nhỏ — cho tới khi đạt mức.
4. Tách tài khoản và đặt tên rõ. Quỹ nằm chung tài khoản chi tiêu sẽ bị tiêu, đây là quy luật chứ không phải ngoại lệ.
5. Viết ra điều kiện được dùng. Một câu là đủ: dùng khi mất nguồn thu, bệnh nặng, hoặc nghĩa vụ pháp lý. Cơ hội đầu tư không nằm trong danh sách.

Khi đã dùng tới quỹ thì làm gì

Dùng quỹ không phải thất bại — đó là lúc quỹ làm đúng việc của nó. Điều cần làm ngay sau đó là đặt lịch hoàn lại: một tỷ lệ cố định trên thu nhập, cho tới khi về mức cũ. Gia đình nào không có bước này thường không bao giờ hồi phục quỹ, và lần khủng hoảng sau sẽ gặp họ với hai bàn tay trắng.